Stel het kind centraal in het onderwijs


Op de peuterspeelzaal of in de kinderopvang mag je kind vaak nog even kind zijn. Hij mag zelf het tempo bepalen, kiezen wat hij wil doen en lekker binnen of buiten spelen. Veel peuterspeelzalen en kinderdagverblijven werken ontwikkelingsgericht.  Als je kind 4 jaar wordt en naar de basisschool gaat moet er opeens van alles. De Cito-toetsen komen om de hoek. Voor het ene kind geen probleem, voor het andere kind zelfs te weinig en voor een ander kind veel te veel en te snel.

Er wordt voor het kind bepaald wat het kind moet leren, wanneer hij dit moet leren en in welk tempo. We hebben nu eenmaal te maken met eisen. Alle kinderen in de klas krijgen op hetzelfde moment de stof aangereikt en worden daarop getoetst. Dit schoolsysteem is al behoorlijk oud en gedateerd naar mijn mening. Ons schoolsysteem gaat uit van de gemiddelde leerling en er wordt op de meeste scholen klassikaal uitleg gegeven. Hier wringt de schoen.

Bepaalde stof wordt alleen mondeling uitgelegd en doet een beroep op het auditieve vermogen. Wie geluk heeft als kind krijgt de uitleg ook te zien op het digitale bord. (visueel). Vervolgens gaat het kind met de opdracht bezig in de klas. Alleen of in groepjes. Meestal wordt een snelle leerling aan een langzamere leerling gekoppeld. De vraag is of hiermee recht gedaan wordt aan het individuele kind?

Daarna volgt er een toets. Toetsen worden omgezet in scores. En scores geven aan wat het niveau is. In groep 8 geeft het tevens het niveau aan, wat verwacht mag worden na de basisschool. Het is goed om te kijken of er achterstanden zijn, maar meestal wordt dit opgelost met dezelfde methode in het onderwijs. Er wordt extra geoefend en eventueel krijgt het kind extra opdrachten mee naar huis of moet op plus uur komen. En dat voelt voor het kind als een extra belasting en straf. Bovendien blijft hij het niet snappen.

Ook zitten er kinderen op school die zich vervelen in de klas. De stof moet geleerd worden, zoals meester of juf hem daartoe opdracht geeft. Overigens met alle goede bedoelingen, maar zo saai!
Daag deze kinderen uit met een project. Laat het kind zelf onderzoeken waar het tegenaan loopt. Laat hem zelf formuleren wat hij wil leren en denkt nodig te hebben, zodat hij verder kan. Grote kans dat hij je uitleg graag aanneemt.

Hoe voorkom je dat kinderen gefrustreerd raken en ongemotiveerd voor het onderwijs? Dit geldt zowel voor de langzame leerling, als de snelle leerling, maar zeker voor kinderen met een beperking.
Stel het kind centraal! Vraag wat het wil leren? Hoe denkt hij dat hij het beste leert? Is dat alleen of is dat samen met een gelijkwaardige leerling of samen met de leraar? Hoe wil het kind graag dat hij de stof aangereikt krijgt? Is dat door te doen, door te luisteren, door zelf te lezen of een combinatie hiervan. Wil het online leren met veel herhaling van de stof of door middel van bijvoorbeeld: YouTube-filmpjes en games. Wat wil het kind graag worden en wat denkt hij hiervoor nodig te hebben? Waar loopt het kind nu tegen aan en wie of wat zou hem hierbij kunnen helpen? In plaats van dat de regie bij het schoolsysteem ligt, verschuift de regie naar het kind. De alleswetende leraar gaat over in de rol van studiebegeleider uitgaand van de talenten en vaardigheden van een kind.

Als oud docente ben ik altijd voorstander geweest van niveau toetsing per vak. Hoezo, moet iedereen alle vakken op VWO doen? Hoezo alle vakken op Basisniveau? In de tijd van nu ligt er een opening voor het Nieuwe Onderwijs. Door gebruik te maken van o.a. digitalisering kan ieder kind op zijn eigen tijd, zijn eigen lesstof leren en op zijn eigen tijd ook toetsen. Maak o.a. gebruik van online leren! Kortom: Mijn devies is blijf zoeken naar nieuwe mogelijkheden binnen het onderwijs! Ook als onderwijssysteem ben je naar mijn mening nooit uitgeleerd.

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *